โคเอนไซม์ คิวเท็น (CoQ10)
โคเอนไซม์ คิวเท็นคือสารที่ละลายในไขมัน พบได้ในเซลล์แทบทุกชนิดของร่างกาย และพบมากที่สุดในส่วนของเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างพลังงาน ร่างกายมนุษย์สังเคราะห์ขึ้นเองได้ จึงไม่จัดเป็นวิตามิน และในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารพบได้สองรูปแบบ คือยูบิควิโนนและยูบิควินอล
โคเอนไซม์ คิวเท็นถูกอธิบายไว้ในเอกสารวิชาการทั้งในฐานะโคเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการสร้างพลังงานตามปกติของร่างกาย และในฐานะสารต้านอนุมูลอิสระที่ละลายในไขมัน มักถูกกล่าวถึงคู่กับวิตามินอี เนื่องจากมีการศึกษาทั้งสองสารร่วมกันในห้องปฏิบัติการ และโดยทั่วไปมีการระบุว่าปริมาณที่ร่างกายสร้างขึ้นลดลงตามอายุ ข้อความเหล่านี้อธิบายตัวสารอาหารเอง ไม่ใช่ข้อความเกี่ยวกับผลของผลิตภัณฑ์
เกี่ยวกับส่วนประกอบนี้
โคเอนไซม์ คิวเท็นเป็นสมาชิกของกลุ่มสารที่เรียกว่ายูบิควิโนน ชื่อนี้มาจากคำว่า ubiquitous ที่แปลว่าพบได้ทั่วไป เพราะสารกลุ่มนี้พบในสิ่งมีชีวิตแทบทุกชนิด โคเอนไซม์ คิวเท็นละลายในไขมัน และเนื่องจากสัตว์ทุกชนิดรวมถึงมนุษย์สังเคราะห์ขึ้นเองได้ จึงไม่จัดเป็นวิตามินตามนิยาม ภายในเซลล์พบหนาแน่นที่สุดในส่วนที่ทำหน้าที่สร้างพลังงาน
แหล่งที่มาจากอาหาร
โคเอนไซม์ คิวเท็นไม่ใช่สารอาหารจำเป็น ร่างกายสังเคราะห์เองได้ จึงไม่มีค่า Thai RDI ไม่มีค่าอ้างอิงสารอาหารของสหภาพยุโรป และตารางองค์ประกอบอาหารส่วนใหญ่ไม่แสดงเป็นรายการแยก ในอาหารปกติ โคเอนไซม์ คิวเท็นพบมากที่สุดในปลา ไก่ หมู เนื้อวัว และเนื้อกล้ามเนื้อชนิดอื่น รวมถึงตับและเครื่องในสัตว์ และพบในเกสรผึ้งบางชนิด ปริมาณในอาหารต่างกันตามชนิดสัตว์และส่วนที่ใช้ และการปรุงอาหารด้วยความร้อนอาจทำให้ปริมาณโคเอนไซม์ คิวเท็น ในอาหารลดลง อาหารจากพืชมีปริมาณต่ำกว่าอาหารจากสัตว์อย่างชัดเจน วัตถุดิบเชิงพาณิชย์สำหรับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารส่วนใหญ่ผลิตด้วยการหมักด้วยยีสต์หรือแบคทีเรีย ไม่ได้สกัดจากเนื้อสัตว์
รูปแบบและการดูดซึม
วัตถุดิบโคเอนไซม์ คิวเท็นต่างกันที่เลือกใช้รูปแบบใดในสองรูปแบบ และต่างกันที่วิธีการผลิต ยูบิควิโนนเป็นรูปแบบที่ใช้กันมานาน มีลักษณะเป็นผงสีส้ม ส่วนยูบิควินอลไวต่ออากาศมากกว่า จึงต้องบรรจุในระบบที่กันอากาศ ในร่างกายทั้งสองรูปเปลี่ยนกลับไปมาได้ตลอด และงานวิจัยที่วัดระดับในเลือดพบความแตกต่างระหว่างบุคคลสูงมาก ไม่ว่าจะได้รับรูปใดก็ตาม โมเลกุลนี้ละลายในไขมันและมีขนาดใหญ่ การดูดซึมจึงต่ำโดยธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่จึงอยู่ในรูปซอฟต์เจลที่มีน้ำมันเป็นตัวพา และแนะนำให้รับประทานพร้อมมื้ออาหารที่มีไขมัน คำแนะนำการใช้ส่วนประกอบสำคัญในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารของ อย. ระบุโคเอนไซม์ คิวเท็น (ยูบิเดคาริโนน) และยูบิควินอล ไว้เป็นรายการเดียวกันในลำดับที่ 356 โดยนับปริมาณรวมกัน
สถานะงานวิจัย
งานวิจัยในมนุษย์เกี่ยวกับโคเอนไซม์ คิวเท็นมีสะสมมาตั้งแต่ทศวรรษ 1980 ครอบคลุมช่วงปริมาณกว้างตั้งแต่ราว 30 มิลลิกรัม ถึงหลายร้อยมิลลิกรัมต่อวัน แต่การศึกษาจำนวนมากมีผู้เข้าร่วมไม่มากและใช้วัตถุดิบต่างกัน ประเด็นที่กล่าวถึงบ่อยในเอกสารวิชาการคือความแปรปรวนของระดับในเลือดระหว่างบุคคล ซึ่งทำให้เปรียบเทียบผลข้ามการศึกษาได้ยาก ปัจจุบันยังไม่มีข้อความกล่าวอ้างทางสุขภาพสำหรับโคเอนไซม์ คิวเท็นที่ได้รับอนุญาตในสหภาพยุโรป และยังไม่มีการอนุมัติจาก อย. สำหรับผลิตภัณฑ์บนเว็บไซต์นี้ หน้านี้จึงนำเสนอโคเอนไซม์ คิวเท็นในหน้านี้ในฐานะส่วนประกอบ ไม่ใช่ในฐานะประโยชน์ หากท่านอ่านงานวิจัยชิ้นใด ควรพิจารณาจำนวนผู้เข้าร่วม ระยะเวลา รูปแบบที่ใช้ และแหล่งทุนสนับสนุนประกอบด้วย
ความปลอดภัยและข้อควรระวัง
คำแนะนำการใช้ส่วนประกอบสำคัญในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารของ อย. ฉบับลงวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 ระบุโคเอนไซม์ คิวเท็นไว้ในลำดับที่ 356 โดยกำหนดปริมาณโคเอนไซม์ คิวเท็นรวมยูบิควินอล ไม่เกิน 30 มิลลิกรัมต่อวัน ตัวเลขนี้ต่ำกว่าปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยจำนวนมากอย่างชัดเจน และเป็นเพดานที่นับรวมทั้งสองรูปแบบเข้าด้วยกัน จึงควรตรวจสอบผลิตภัณฑ์อื่นที่รับประทานอยู่ด้วย ข้อมูลปฏิกิริยากับยาตามใบสั่งแพทย์มีการอภิปรายไว้ในเอกสารวิชาการ เช่น บทความทบทวนข้อมูลของ Linus Pauling Institute เว็บไซต์นี้ไม่สามารถให้คำแนะนำเฉพาะรายบุคคลเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารร่วมกับยาได้ ผู้ที่ใช้ยาตามใบสั่งแพทย์ควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลก่อนเริ่มรับประทานโคเอนไซม์ คิวเท็น และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ ผู้ที่อยู่ระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และผู้ที่ใช้ยาตามใบสั่งแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใด ๆ และโปรดปฏิบัติตามปริมาณที่ระบุบนฉลากเสมอ ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
จุดที่ควรตรวจสอบบนฉลาก
มีห้าประเด็นที่ตรวจสอบได้จากฉลากผลิตภัณฑ์โคเอนไซม์ คิวเท็น ประการแรกคือรูปแบบที่ใช้ ฉลากควรระบุว่าเป็นยูบิควิโนนหรือยูบิควินอล เพราะทั้งสองนับรวมกันภายใต้เพดานเดียวกันของ อย. ประการที่สองคือตัวเลขมิลลิกรัมหมายถึงโคเอนไซม์ คิวเท็นเอง ไม่ใช่น้ำหนักของสารผสมทั้งหมดในแคปซูล ประการที่สามคือระบบตัวพา ผลิตภัณฑ์ที่เป็นซอฟต์เจลในน้ำมันต่างจากผงในแคปซูลแข็งในแง่การละลาย ประการที่สี่คือบรรจุภัณฑ์ ยูบิควินอลไวต่อออกซิเจน แผงกันอากาศหรือขวดทึบแสงจึงคงสภาพได้ดีกว่า และควรเก็บให้พ้นแสงแดดและความร้อน ประการที่ห้าคือคำแนะนำการรับประทาน ควรระบุให้รับประทานพร้อมมื้ออาหารที่มีไขมัน นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่จำหน่ายในประเทศไทยทุกรายการต้องมีเลขสารบบอาหาร (อย.) บนฉลาก ซึ่งตรวจสอบได้กับฐานข้อมูลสาธารณะของ อย.
- Linus Pauling Institute (Oregon State University) – ข้อมูลโคเอนไซม์คิวเท็น ↗
- PubChem (NCBI) – ข้อมูลสารประกอบยูบิเดคาริโนน (โคเอนไซม์คิวเท็น) ↗
- อย. – คำแนะนำการใช้ส่วนประกอบสำคัญในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (8 ก.ค. 2567) ลำดับ 356 โคเอนไซม์คิวเท็น ↗
หน้านี้เป็นข้อมูลความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสารอาหาร โดยอธิบายตัวสารอาหารเอง ไม่ใช่ข้อความเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ใดผลิตภัณฑ์หนึ่ง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจัดเป็นอาหาร ไม่ใช่ยา และไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค เอกสารอ้างอิงที่แสดงไว้ข้างต้นเป็นแหล่งข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณะ ไม่ใช่ข้อความกล่าวอ้างของผลิตภัณฑ์
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้