สัญญาณจากร่างกาย

เห็นจุดดำลอยไปมาในตา แบบไหนต้องรีบไปหาหมอ?

โดยทีมบรรณาธิการ VISTRA · อ่าน 10 นาที

เผยแพร่ 6 พ.ย. 2569 · อัปเดต 6 พ.ย. 2569

จุดหรือเส้นที่ลอยไปมาในตาคือเงาของเส้นใยเล็ก ๆ ในวุ้นตา เกือบทุกคนจะเห็นมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น ถ้าเห็นมานานและไม่เปลี่ยนแปลง มักไม่เป็นอันตราย แต่ถ้าจู่ ๆ เห็นจุดใหม่จำนวนมาก เห็นแสงวาบ หรือมีเงามืดคล้ายม่านบังการมองเห็น ให้ไปพบจักษุแพทย์ทันที

จุดดำ เส้น หรือคล้ายหยากไย่เล็ก ๆ ที่ลอยผ่านไปมาในการมองเห็น เรียกว่าเงาลอยในตา สถาบันตาแห่งชาติสหรัฐฯ (NEI) อธิบายว่าเมื่ออายุมากขึ้น เส้นใยเล็ก ๆ ในวุ้นตา ซึ่งเป็นเจลใสที่บรรจุอยู่ในลูกตา จะจับตัวกันและทอดเงาลงบนจอประสาทตา ชั้นรับแสงด้านหลังลูกตา NEI ระบุว่าเกือบทุกคนจะเห็นเงาลอยเมื่ออายุมากขึ้น และ NHS ของอังกฤษระบุว่ามักไม่เป็นอันตราย โดยเฉพาะถ้าเห็นมานานแล้วและไม่เปลี่ยนแปลง สัญญาณที่ต้องไปพบจักษุแพทย์ทันทีเป็นอีกแบบ คือจู่ ๆ เห็นจุดลอยใหม่จำนวนมาก เห็นแสงวาบ หรือมีเงามืดคล้ายม่านบังการมองเห็นบางส่วน

จุดดำและเส้นที่ลอยไปมาในตาคืออะไร?

คือเงาของสิ่งเล็ก ๆ ที่อยู่ภายในลูกตาของเราเอง ไม่ใช่ฝุ่นที่ผิวตา

หน้าตาของเงาลอยในตา

NEI และ NHS อธิบายว่าเงาลอยในตาเป็นรูปร่างสีเข้มเล็ก ๆ ที่ลอยผ่านการมองเห็น อาจเห็นเป็น

จุด
เส้นตรงหรือเส้นหยัก
วงแหวน
คล้ายหยากไย่เล็ก ๆ

NEI ระบุว่าเงาลอยจะเคลื่อนตามการกลอกตา เมื่อพยายามมองตรง ๆ จึงดูเหมือนมันลอยหนีไป

มาจากไหน

ภายในลูกตาส่วนใหญ่บรรจุด้วยวุ้นตา ซึ่งเป็นเจลใส บทความทบทวนปี 2025 ของคณะของ Albrecht จากมหาวิทยาลัยไฮเดลแบร์ก อธิบายว่าเงาลอยเกิดจากเส้นใยคอลลาเจนขนาดเล็กมากในวุ้นตาที่จับตัวกันเป็นกลุ่ม ซึ่งเกิดขึ้นตามอายุและในตาที่สายตาสั้น แสงที่ผ่านวุ้นตาจะทอดเงาของกลุ่มเส้นใยนี้ลงบนจอประสาทตา เราจึงเห็นเป็นรูปร่างที่เคลื่อนตามการกลอกตา

ทำไมเห็นชัดขึ้นเมื่อมองพื้นหลังที่สว่าง

NEI ระบุว่าเราจะสังเกตเห็นเงาลอยได้มากขึ้นเมื่อมองสิ่งที่สว่าง เช่น กระดาษขาวหรือท้องฟ้าสีฟ้า ผนังสีขาว หน้าจอที่สว่าง หรือท้องฟ้ายามบ่ายที่แดดจ้าในเมืองไทย ทำให้เงาเหล่านี้เด่นขึ้น

ใครเห็นเงาลอยในตาบ่อยกว่ากัน?

เงาลอยในตาพบได้ในทุกวัย และมีงานวิจัยที่ดูว่าใครสังเกตเห็นมากที่สุด

ผลการศึกษา

งานวิจัย	ผู้ที่ศึกษา	ผลที่พบ
Webb และคณะ ปี 2013	ผู้ใช้สมาร์ตโฟน 603 คนที่ตอบแบบสำรวจผ่านแอป	76% เห็นเงาลอย และ 33% บอกว่ารบกวนการมองเห็นอย่างเห็นได้ชัด คนสายตาสั้นรายงานเงาลอยระดับปานกลางถึงมากมากกว่าคนสายตาปกติ 3.5 เท่า และคนสายตายาว 4.4 เท่า
Hayreh และ Jonas ปี 2004	ผู้ที่ได้รับการตรวจตา 1,481 คน อายุ 10 ถึง 94 ปี	การที่วุ้นตาแยกตัวออกจากผนังด้านหลังลูกตาพบมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น ในคนสายตาสั้น และในผู้หญิง
Li และคณะ ปี 2026	ผู้ที่มาคลินิกตาในเมืองกว่างโจว ประเทศจีน เพราะเห็นเงาลอย 589 คน	39.2% สายตาสั้น และอายุน้อยกว่าคนอื่นโดยเฉลี่ย (ราว 39 ปี) 29.5% เห็นเงาลอยทั้ง 2 ตา ส่วน 71.3% ตรวจด้านหลังลูกตาแล้วปกติ

NHS ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงของวุ้นตาเป็นสาเหตุหลักอย่างหนึ่งของเงาลอยในตา งานวิจัยปี 2004 ซึ่งดูว่าใครพบการที่วุ้นตาแยกตัวออกจากผนังด้านหลังลูกตา จึงรวมไว้ในตารางนี้ ในการสำรวจปี 2013 ของคณะของ Webb การเห็นเงาลอยไม่ได้ต่างกันชัดเจนตามอายุ เพศ เชื้อชาติ หรือสีตา ส่วนงานวิจัยปี 2026 ของคณะของ Li พบว่าผู้ที่มาตรวจ 39.2% สายตาสั้น และ 29.5% เห็นเงาลอยทั้ง 2 ตา โดยกลุ่มที่สายตาสั้นและกลุ่มที่เห็นทั้ง 2 ตาอายุน้อยกว่าคนอื่นโดยเฉลี่ย

สายตาสั้นกับคนไทย

NEI อธิบายว่าสายตาสั้นมักเริ่มในช่วงอายุ 6 ถึง 14 ปี และสั้นมากขึ้นจนถึงช่วงอายุ 20 ต้น ๆ และระบุว่าการมีสายตาสั้นมากเพิ่มโอกาสเห็นเงาลอย บทความทบทวนปี 2024 ของ Ian Morgan จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย พบว่าข้อมูลส่วนใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แสดงว่าสายตาสั้นในวัยจบการศึกษายังไม่สูงมาก แต่มีงานวิจัย 2 ชิ้นที่ชี้ว่าในคนหนุ่มสาวของไทยและอินโดนีเซีย อัตราสายตาสั้นอาจใกล้ระดับสูงแบบที่พบในเอเชียตะวันออก ผู้เขียนสรุปว่ายังต้องการข้อมูลเพิ่ม

ตัวเลขเหล่านี้บอกอะไรได้และไม่ได้

การสำรวจปี 2013 อาศัยคนที่ตอบผ่านแอป ส่วนงานวิจัยในคลินิกศึกษาคนที่มาพบจักษุแพทย์อยู่แล้ว ตัวเลขบอกได้ว่าเงาลอยในตาพบบ่อย และคนสายตาสั้นสังเกตเห็นได้มากกว่า แต่บอกไม่ได้ว่าเงาลอยของเราเป็นแบบที่ไม่อันตรายหรือไม่ ต้องให้จักษุแพทย์ตรวจจึงจะรู้

เงาลอยแบบไหนมักไม่อันตราย และแบบไหนต้องรีบไปหาหมอ?

ความต่างอยู่ที่ว่าเริ่มเห็นอย่างไร และมีอาการอะไรร่วมด้วย

แยกให้ออกระหว่างแบบไม่อันตรายกับแบบเร่งด่วน

มักไม่อันตราย (NHS)	ไปพบจักษุแพทย์ทันที (NEI และ NHS)
เห็นมานานแล้ว	เพิ่งเห็น หรือเห็นเป็นครั้งแรก
จำนวนไม่ได้เปลี่ยน	จู่ ๆ เห็นจุดลอยใหม่จำนวนมาก
การมองเห็นด้านอื่นปกติ	เห็นแสงวาบร่วมด้วย
	มีเงามืดหรือคล้ายม่านบังการมองเห็นบางส่วน ทั้งด้านข้างหรือตรงกลาง
	ตาพร่า หรือปวดตา
	เริ่มเห็นหลังผ่าตัดตาหรือตาได้รับบาดเจ็บ

ทำไมเงาลอยที่เกิดขึ้นใหม่อย่างกะทันหันจึงสำคัญ

งานวิจัยปี 2026 ของคณะของ van Zon จากศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยราดบาวด์ ดูเวชระเบียนจากคลินิกแพทย์เวชปฏิบัติครอบครัว 7 แห่งในเนเธอร์แลนด์ ช่วงปี 2012 ถึง 2021 ของผู้ใหญ่ 1,181 คนที่มาพบแพทย์เพราะเพิ่งเห็นเงาลอยหรือแสงวาบ แล้วดูว่ามีกี่คนที่พบปัญหาร้ายแรงที่จอประสาทตา

อาการที่มาพบแพทย์	สัดส่วนที่พบปัญหาร้ายแรงที่จอประสาทตา
แสงวาบอย่างเดียว	4.7%
เงาลอยใหม่อย่างเดียว	6.1%
เงาลอยใหม่และแสงวาบ	8.4%

คนที่เห็นเงาลอยจำนวนมาก คือตั้งแต่ 10 จุดขึ้นไป หรือเห็นเป็นกลุ่มควัน หมอก หรือม่าน มีสัดส่วนราว 4 เท่าของคนที่เห็นแสงวาบอย่างเดียว และราว 6 เท่าเมื่อเห็นเงาลอยจำนวนมากร่วมกับแสงวาบ งานวิจัยนี้ใช้เวชระเบียนที่มีอยู่แล้วจากประเทศเดียว แต่แสดงให้เห็นว่าเงาลอยใหม่ที่เกิดขึ้นเพียงอย่างเดียวก็เป็นเหตุผลที่ควรไปตรวจ ไม่ใช่เฉพาะแสงวาบ

ถ้าสังเกตว่ามีจุดลอยในตา ควรทำอย่างไร?

ถ้าเป็นเงาลอยที่เห็นมานานและไม่เปลี่ยนแปลง NEI ระบุว่าเงาลอยที่เกิดตามอายุและไม่ได้รบกวนเรา น่าจะไม่ต้องทำอะไรกับมัน แต่ถ้าเพิ่งเห็นหรือไม่แน่ใจ ให้ไปตรวจตา

ตรวจตาแล้วต้องเจออะไร

NEI ระบุว่าจักษุแพทย์ตรวจเงาลอยได้ด้วยการตรวจตาแบบขยายม่านตา โดยหยอดยาให้รูม่านตาขยายเพื่อดูด้านหลังลูกตา NEI ระบุว่าหลังตรวจไม่กี่ชั่วโมงอาจตาพร่าและสู้แสงไม่ได้ จึงควร

พกแว่นกันแดดไปด้วย
ให้เพื่อนหรือคนในครอบครัวขับรถพากลับบ้าน

ตรวจตาเป็นประจำ

NEI แนะนำให้คนอายุเกิน 60 ปีตรวจตาแบบขยายม่านตาทุก 1 ถึง 2 ปี ถ้าสายตาสั้นมากหรือเคยผ่าตัดตาบางชนิด ให้บอกจักษุแพทย์ทุกครั้งที่ไปตรวจ เพราะ NEI ระบุว่าการมีสายตาสั้นมากและการผ่าตัดตาบางชนิดเป็นปัจจัยที่เพิ่มโอกาสเห็นเงาลอย

สิ่งที่ควรบอกจักษุแพทย์

เริ่มเห็นเงาลอยเมื่อไร และเกิดขึ้นอย่างกะทันหันหรือไม่
เคยเห็นแสงวาบหรือเงามืดบังการมองเห็นบางส่วนหรือไม่
สายตาสั้นหรือไม่ และค่าสายตาของแว่นหรือคอนแทกต์เลนส์
เคยผ่าตัดตาหรือตาเคยได้รับบาดเจ็บหรือไม่
ยาที่ใช้เป็นประจำ

อาการทางตาอื่น ๆ ในชีวิตประจำวัน อ่านได้ในตากระตุกบ่อย ตกเย็นตาพร่า เกิดจากอะไร?

เมื่อไรต้องไปพบจักษุแพทย์ทันที?

NEI แนะนำให้ไปพบจักษุแพทย์หรือไปห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลทันที ถ้า

จู่ ๆ เห็นจุดลอยใหม่จำนวนมาก บางครั้งมีแสงวาบร่วมด้วย
มีเงามืดคล้ายม่าน หรือบริเวณที่มองพร่า ที่ด้านข้างหรือตรงกลางของการมองเห็น

NHS ยังแนะนำให้รีบขอความช่วยเหลือถ้าเห็นเงาลอยหรือแสงวาบร่วมกับตาพร่าหรือปวดตา หรือเริ่มเห็นหลังผ่าตัดตาหรือตาได้รับบาดเจ็บ

อย่ารอให้หายไปเอง

อย่ารอดูว่าเงาลอยใหม่ แสงวาบ หรือเงามืดที่เกิดขึ้นกะทันหันจะหายไปเองหรือไม่ ให้ไปโรงพยาบาลที่มีแผนกจักษุ หรือโทร 1669 ถ้าไปเองไม่ได้ และอย่าขับรถเองถ้าการมองเห็นผิดปกติ

คำถามที่พบบ่อย

จุดดำหรือเส้นที่ลอยไปมาในตาคืออะไร?

เรียกกันว่าเงาลอยในตา (floaters) สถาบันตาแห่งชาติสหรัฐฯ (NEI) อธิบายว่าเมื่ออายุมากขึ้น เส้นใยเล็ก ๆ ในวุ้นตา ซึ่งเป็นเจลใสที่บรรจุอยู่ในลูกตา จะจับตัวกันและทอดเงาลงบนจอประสาทตา ซึ่งเป็นชั้นรับแสงด้านหลังลูกตา อาจเห็นเป็นจุด เส้น เส้นหยัก หรือคล้ายหยากไย่ และจะเคลื่อนตามเมื่อเรากลอกตา

เห็นจุดลอยในตาเป็นเรื่องปกติไหม?

ส่วนใหญ่ใช่ NEI ระบุว่าเกือบทุกคนจะเห็นเงาลอยในตาเมื่ออายุมากขึ้น และ NHS ของอังกฤษระบุว่ามักไม่เป็นอันตราย โดยเฉพาะถ้าเห็นมานานแล้ว ไม่ได้มากขึ้น และการมองเห็นยังปกติ การสำรวจผู้ใช้สมาร์ตโฟน 603 คนเมื่อปี 2013 พบว่า 76% เห็นเงาลอยในตา

เห็นจุดลอยในตาแบบไหนต้องไปหาหมอตาทันที?

NEI และ NHS แนะนำให้ไปพบแพทย์ทันทีถ้าจู่ ๆ เห็นจุดลอยใหม่จำนวนมาก เห็นแสงวาบ มีเงามืดหรือคล้ายม่านบังการมองเห็นบางส่วน ตาพร่าหรือปวดตาร่วมด้วย หรือเริ่มเห็นหลังผ่าตัดตาหรือตาได้รับบาดเจ็บ ไม่ควรรอดูว่าจะหายไปเอง

ทำไมเห็นจุดลอยชัดขึ้นเวลามองท้องฟ้า?

NEI ระบุว่าเราจะสังเกตเห็นเงาลอยได้มากขึ้นเมื่อมองสิ่งที่สว่าง เช่น กระดาษขาวหรือท้องฟ้าสีฟ้า พื้นหลังที่สว่างและเรียบทำให้เห็นเงาได้ชัด และเพราะเงาลอยเคลื่อนตามการกลอกตา เมื่อพยายามมองตรง ๆ จึงดูเหมือนมันลอยหนีไป

คนสายตาสั้นเห็นจุดลอยในตาได้ง่ายกว่าไหม?

NEI ระบุว่าการมีสายตาสั้นมากเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้มีโอกาสเห็นเงาลอยในตามากขึ้น การสำรวจผู้ใช้สมาร์ตโฟน 603 คนปี 2013 พบว่าคนสายตาสั้นรายงานเงาลอยระดับปานกลางถึงมากมากกว่าคนสายตาปกติ 3.5 เท่า และงานวิจัยปี 2026 ในผู้ที่มาคลินิกตาในจีน 589 คนเพราะเห็นเงาลอย พบว่า 39.2% สายตาสั้น และอายุน้อยกว่าคนอื่นโดยเฉลี่ย

ไปหาหมอตาเรื่องจุดลอย จะต้องตรวจอะไร?

NEI ระบุว่าจักษุแพทย์ตรวจเงาลอยได้ด้วยการตรวจตาแบบขยายม่านตา โดยหยอดยาให้รูม่านตาขยายเพื่อดูด้านหลังลูกตา หลังตรวจไม่กี่ชั่วโมงอาจตาพร่าและสู้แสงไม่ได้ NEI จึงแนะนำให้พกแว่นกันแดดไปด้วย และให้คนอื่นขับรถพากลับบ้าน

ในบทความนี้

อ่านบทความทั้งหมด →

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลอ้างอิงเชิงให้ความรู้ทั่วไป — ไม่ใช่การอ้างสรรพคุณผลิตภัณฑ์