พูดทั้งวันแล้วเสียงแหบ เกิดอะไรขึ้นในคอ?

เมื่อพูดทั้งวัน เนื้อเยื่อ 2 แถบเล็ก ๆ ในกล่องเสียงที่ทำให้เกิดเสียง หรือเส้นเสียง ต้องทำงานหนักมาก NIDCD สถาบันด้านการได้ยินและการสื่อสารของสหรัฐฯ อธิบายว่าเส้นเสียงจะประกบกันและสั่นทุกครั้งที่เราพูด และระบุว่าครู พนักงานขาย และคนที่ใช้เสียงในการทำงานเป็นกลุ่มที่ใช้เสียงหนัก งานวิจัยปี 2007 ที่บันทึกการใช้เสียงของครูตลอด 2 สัปดาห์ พบว่าระหว่างทำงานครูใช้เสียง 23% ของเวลา การพูดดังแข่งกับเสียงรอบตัว คอแห้ง และไม่ค่อยได้พัก ยิ่งเพิ่มภาระให้เส้นเสียง แนวทางเวชปฏิบัติของสหรัฐฯ ปี 2018 ระบุว่าควรตรวจกล่องเสียงถ้าเสียงแหบนาน 4 สัปดาห์โดยไม่หายหรือไม่ดีขึ้น

พูดทั้งวันแล้วเกิดอะไรขึ้นในคอ?

เสียงของเราเริ่มต้นที่กล่องเสียง ซึ่งอยู่ระหว่างโคนลิ้นกับส่วนบนของหลอดลม

เสียงเกิดขึ้นอย่างไร

NIDCD อธิบายว่าตอนที่ไม่ได้พูด เส้นเสียงจะเปิดออกให้หายใจได้ เมื่อพูด เส้นเสียงจะประกบกันขณะที่ลมจากปอดพัดผ่านจนเกิดการสั่น การสั่นนี้กลายเป็นเสียง แล้วคอ จมูก และปาก ช่วยแต่งให้เป็นเสียงของเรา พูดหนึ่งประโยคก็หมายถึงเส้นเสียงต้องประกบและแยกออกจากกันซ้ำแล้วซ้ำอีก

เสียงที่ใช้ทำงานถูกใช้มากแค่ไหน

นักวิจัยในสหรัฐฯ วัดเรื่องนี้ด้วยอุปกรณ์ขนาดเล็กที่บันทึกว่าแต่ละคนเปล่งเสียงบ่อยแค่ไหน

ในงานวิจัยปี 2010 ของ Eric Hunter และ Ingo Titze ผู้วิจัยชี้ว่าการพูดหลังเลิกงานเป็นการใช้เสียงเพิ่มเข้าไปกับเสียงที่ทำงานหนักมาทั้งวันแล้ว งานวิจัยทั้งสองศึกษาครูในสหรัฐฯ กลุ่มเล็ก ๆ จึงบอกแนวโน้ม ไม่ใช่ตัวเลขที่ใช้ได้กับทุกอาชีพ

การเค้นเสียง คอแห้ง และเสียงรอบตัว

MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าการพูดมากเกินไป การตะโกน การกระแอมบ่อย ๆ หรือการสูบบุหรี่ ทำให้เสียงแหบได้ ส่วนเอกสารเรื่องเสียงแหบของภาควิชาวิทยาศาสตร์สื่อความหมายฯ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุการใช้เส้นเสียงมากเกินไปเป็นสาเหตุหนึ่ง ซึ่งมักพบในผู้ที่ต้องใช้เสียงในการประกอบอาชีพ และยกตัวอย่างนิสัย เช่น ตะโกน ตะเบ็ง พูดแข่งกับเสียงดัง เค้นเสียง พูดด้วยเสียงที่สูงหรือต่ำเกินไปเป็นเวลานาน เกร็งคอและไหล่ขณะพูด และหายใจเข้าทางปากขณะพูด ซึ่งพาอากาศแห้งและฝุ่นเข้าสู่ลำคอ

ความแห้งก็มีผล บทความทบทวนปี 2010 ของ Mahalakshmi Sivasankar และ Ciara Leydon พบว่าเมื่อร่างกายหรือผิวของเส้นเสียงแห้ง ค่าทางอากาศพลศาสตร์และค่าทางเสียงที่วัดจากการเปล่งเสียงของผู้พูดสูงขึ้น บทความเดียวกันระบุว่ายังขาดหลักฐานที่หนักแน่นว่าวิธีเพิ่มความชุ่มชื้นได้ผลแค่ไหน

ใครเสียงล้าและเสียงแหบบ่อยที่สุด?

จากการสำรวจหลายครั้ง คือคนที่ใช้เสียงในการทำงาน และผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

ผลการสำรวจ

ในการสำรวจปี 2004 ของคณะของ Nelson Roy ผู้หญิงเคยมีปัญหาเสียงในชีวิตมากกว่าผู้ชาย (46.3% เทียบกับ 36.9%) และช่วงอายุ 40 ถึง 59 ปีก็สัมพันธ์กับการเคยมีปัญหาเสียง ส่วนการสำรวจของ Hunter และ Banks พบว่าครูหญิงรายงานความล้าของเสียงมากกว่าครูชาย แนวทางเวชปฏิบัติของสหรัฐฯ ปี 2018 ระบุว่าราวหนึ่งในสามของคนเคยมีเสียงแหบในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต

ตัวเลขเหล่านี้บอกอะไรได้และไม่ได้

การสำรวจทั้ง 3 ครั้งให้ผู้ตอบเล่าถึงเสียงของตัวเอง และทำในสหรัฐฯ ทั้งหมด ตัวเลขบอกได้ว่าเสียงล้าพบบ่อยในคนที่ใช้เสียงทำงาน แต่บอกไม่ได้ว่าเสียงแหบของเราเกิดจากอะไร ต้องให้แพทย์ตรวจจึงจะรู้

นิสัยแบบไหนที่ทำให้เส้นเสียงทำงานหนัก?

หลายอาชีพในไทยใช้เสียงมาก เช่น ครู พ่อค้าแม่ค้าในตลาดหรือหน้าร้าน ไกด์ พนักงานคอลเซ็นเตอร์ โค้ช และคนที่ต้องนำการประชุม นิสัยด้านล่างมาจากคำแนะนำของ NIDCD และโรงพยาบาลรามาธิบดี

นิสัยที่เพิ่มภาระให้เส้นเสียง

วันที่ต้องพูดมาก ควรดูแลเสียงอย่างไร?

NIDCD และโรงพยาบาลรามาธิบดีต่างให้คำแนะนำสำหรับคนที่ใช้เสียงมาก ข้อเหล่านี้เป็นนิสัยในชีวิตประจำวันสำหรับทุกคนที่ต้องพูดมาก

ระหว่างวันทำงาน

• พักเสียงเป็นช่วง ๆ NIDCD แนะนำให้พักเสียงตลอดวัน ช่วงเงียบสั้น ๆ ระหว่างคาบเรียน ระหว่างสาย หรือระหว่างลูกค้าก็นับ
• จิบน้ำ NIDCD แนะนำให้ดื่มน้ำให้เพียงพอ และโรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำให้จิบน้ำบ่อย ๆ เมื่อคอแห้ง
• ให้อุปกรณ์ช่วย NIDCD แนะนำไมโครโฟนขนาดเล็กกับลำโพงในห้องเรียน พื้นที่จัดแสดง และห้องออกกำลังกาย
• เดินเข้าไปใกล้แทนการพูดดังขึ้น โรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำให้อยู่ใกล้คู่สนทนาจะได้ไม่ต้องตะโกน
• หายใจจากอก NIDCD แนะนำให้หายใจลึกช่วยพยุงเสียง แทนการใช้คออย่างเดียว
• คอแห้งเมื่อไรให้หยุดพูด โรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำว่าคนที่ใช้เสียงมาก เมื่อรู้สึกคอแห้งไม่ควรใช้เสียงต่อ

หลังเลิกงานและที่บ้าน

NIDCD ยังแนะนำให้เลี่ยงน้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์ และถ้ามีปัญหาเสียง ให้ถามแพทย์ว่ายาตัวไหนอาจทำให้เส้นเสียงแห้ง ถ้าเจ็บคอร่วมด้วย อ่านได้ในเจ็บคอ กินอะไรดี และควรเลี่ยงอะไร?

เสียงแหบแบบไหนควรไปตรวจ?

เสียงแหบหลังพูดมาทั้งวันแล้วกลับมาเป็นปกติเมื่อได้พักเป็นเรื่องที่พบบ่อย แต่ถ้าเสียงแหบไม่ยอมหายก็เป็นเหตุผลที่ควรให้แพทย์ตรวจกล่องเสียง

แนวทางของสหรัฐฯ ระบุไว้อย่างไร

แนวทางเวชปฏิบัติปี 2018 ของคณะของ Stachler ซึ่งเขียนสำหรับแพทย์ ระบุว่าควรตรวจกล่องเสียง ซึ่งมักใช้กล้องขนาดเล็ก ถ้าเสียงแหบนาน 4 สัปดาห์โดยไม่หายหรือไม่ดีขึ้น และระบุกรณีที่ควรตรวจเร็วกว่านั้น ได้แก่

• มีก้อนที่คอ
• หายใจลำบากหรือหายใจมีเสียงดัง
• เพิ่งผ่าตัดบริเวณศีรษะ คอ หรือหน้าอก
• เพิ่งใส่ท่อช่วยหายใจ
• สูบบุหรี่
• ใช้เสียงในการทำงาน ซึ่งแนวทางนี้ระบุเป็นกลุ่มที่อาจต้องได้รับการตรวจเร็วขึ้น

ใครช่วยได้

NIDCD ระบุว่าแพทย์หู คอ จมูก หาสาเหตุของปัญหาเสียงได้ และอาจส่งต่อให้นักแก้ไขการพูด ซึ่งช่วยให้ใช้เสียงได้อย่างถูกวิธี ในไทย แผนกหู คอ จมูก ของโรงพยาบาลเป็นผู้ตรวจกล่องเสียง และเอกสารของโรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่านักแก้ไขการพูดจะประเมินเสียงด้วยการฟังหรือใช้เครื่องมือ

ถ้าหายใจลำบาก อย่ารอ

ถ้าหายใจลำบากมาก หรือหายใจมีเสียงดังมากขึ้น ให้ไปพบแพทย์ทันที ไม่ต้องรอดูว่าอาการจะดีขึ้นเองหรือไม่

สิ่งที่ควรบอกแพทย์

• เสียงแหบมานานเท่าไร และดีขึ้นหลังวันหยุดหรือไม่
• วันหนึ่งพูดเพื่อทำงานกี่ชั่วโมง และในที่ที่มีเสียงดังแค่ไหน
• สูบบุหรี่หรือไม่
• ยาที่ใช้เป็นประจำ