ไรเดอร์ส่งของ ร้อน ฝุ่น กินไม่ตรงเวลา ทำไงดี?

ถ้าขี่รถส่งอาหารทั้งวัน 3 เรื่องที่ไรเดอร์ต้องเจอทุกวันคือความร้อน ฝุ่น และมื้ออาหารที่ไม่เคยตรงเวลา งานวิจัยไทยแสดงให้เห็นว่าเรื่องนี้พบได้บ่อยแค่ไหน การสำรวจของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในไรเดอร์ส่งอาหาร 709 คน พบว่าค่ามัธยฐานของชั่วโมงทำงานคือสัปดาห์ละ 54 ชั่วโมง 91.6% ตอบว่าเจอความร้อนและแดด 90.1% เจอควันไอเสีย และ 86.1% เจอฝุ่น สิ่งที่ทำได้เองมี 4 อย่าง คือ ดื่มน้ำเป็นเวลา จัดมื้ออาหารไว้ในช่วงที่งานซาระหว่างชั่วโมงเร่งด่วน นอนอย่างน้อย 7 ชั่วโมง และรู้ว่าเมื่อไรต้องหยุดพักให้ร่างกายเย็นลง

บทความนี้พูดถึงการขี่รถส่งของ ส่วนคนที่ทำงานกลางแจ้งอยู่กับที่ เช่น ในไร่หรือไซต์ก่อสร้าง อ่านต่อได้ที่ทำงานกลางแดด เหงื่อออกทั้งวัน ควรดื่มอะไร? และวิธีอ่านค่าฝุ่นรายวัน อ่านต่อได้ที่ค่าฝุ่น PM2.5 กับ AQI อ่านอย่างไร?

งานวิจัยไทยบอกอะไรเรื่องวันทำงานของไรเดอร์?

ชั่วโมงทำงาน ออเดอร์ และสิ่งที่ต้องเจอ

อ่านตัวเลขเหล่านี้อย่างไร

งานวิจัยทั้ง 4 เรื่องใช้ข้อมูลที่ไรเดอร์ตอบเอง และแต่ละเรื่องศึกษาเมืองหรือภูมิภาคเดียว งานวิจัย 3 เรื่องจากเชียงใหม่มาจากทีมเดียวกันในช่วงเวลาเดียวกัน และ 2 เรื่องรายงานไรเดอร์ 709 คนซึ่งน่าจะเป็นกลุ่มเดียวกัน จึงไม่ใช่หลักฐานที่แยกเป็นอิสระจากกัน การสำรวจที่เชียงใหม่และภาคใต้ทำในช่วงโควิด-19 ภาพที่เห็นคล้ายกันทั้ง 3 ภูมิภาคคือชั่วโมงทำงานยาว ส่วนเรื่องความร้อนและฝุ่นมีข้อมูลจากเชียงใหม่ และคำตอบว่า "เหนื่อยและง่วงแต่ก็ยังรับงาน" มาจากกรุงเทพฯ

ขี่รถกลางแดด ควรดื่มน้ำเท่าไร?

แนวทางของ NIOSH สำหรับการทำงานในที่ร้อน

ที่มา: คำแนะนำเรื่องความเครียดจากความร้อนของ NIOSH

ทำให้ได้จริงบนรถมอเตอร์ไซค์

• เก็บขวดน้ำไว้ในที่หยิบได้ทุกครั้งที่จอด ไม่ใช่ใต้กล่องส่งอาหาร
• ดื่มน้ำระหว่างรอออเดอร์ที่ร้าน และเติมน้ำเมื่อมีโอกาส
• NIOSH แนะนำให้เลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือน้ำตาลสูงระหว่างทำงานในที่ร้อน จึงควรเก็บกาแฟเย็น ชาเย็น และน้ำหวานไว้หลังเลิกงาน และดื่มน้ำเปล่าระหว่างทำงาน

เรื่องน้ำ เกลือ และความร้อนเพิ่มเติม อ่านต่อได้ที่ทำงานกลางแดด เหงื่อออกทั้งวัน ควรดื่มอะไร?

ฝุ่นและควันรถบนถนน ควรทำอย่างไร?

ไรเดอร์สูดอะไรเข้าไปจริง ๆ

Samana และคณะ ให้ผู้ขับรถจักรยานยนต์รับจ้างใน 6 จังหวัดภาคกลางติดเครื่องเก็บตัวอย่างอากาศส่วนบุคคล ระหว่างมกราคมถึงมีนาคม 2023 ค่าเฉลี่ยที่ได้รับสูงสุดอยู่ที่ปทุมธานี คือ PM2.5 410.9 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ผู้วิจัยระบุว่าจุดเก็บตัวอย่างบางจุดที่นั่นมีค่า PM2.5 สูงกว่า PM10 อย่างไม่คาดคิด ซึ่งน่าจะเกี่ยวกับเส้นทางที่ผู้ขับขี่ ตัวเลขนี้จึงไม่ใช่ค่าทั่วไปของไรเดอร์ทุกคน งานวิจัยยังพบว่าฝุ่นที่ผู้ขับได้รับไม่ตรงกับค่าจากสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศหรือเครื่องวัดในพื้นที่ พูดง่าย ๆ คือ ตัวเลขในแอปโทรศัพท์อาจไม่ตรงกับฝุ่นที่คุณได้รับจริงกลางการจราจร งานวิจัยนี้ทำในช่วงหน้าหนาวที่ฝุ่นมาก และศึกษาผู้ขับเพียงกลุ่มเดียว

สิ่งที่ทำได้

• เช็กค่า PM2.5 ก่อนออกทำงาน วันที่ค่าสูงลองแบ่งช่วงขี่ให้สั้นลง วิธีอ่านค่าฝุ่น อ่านต่อได้ที่ค่าฝุ่น PM2.5 กับ AQI อ่านอย่างไร?
• ในการสำรวจที่เชียงใหม่ ไรเดอร์ 99.3% ตอบว่าใส่หน้ากากระหว่างทำงาน ส่วนสิ่งที่ควรทำในวันที่ฝุ่นสูง อ่านต่อได้ที่ฝุ่น PM2.5 สูง ออกกำลังกายกลางแจ้งได้ไหม?
• ถ้าทำได้ ให้รอออเดอร์ห่างจากควันท่อไอเสียของรถที่ต่อคิว

ดูแลดวงตาจากแดดและฝุ่น

ไรเดอร์ราว 1 ใน 3 ในการสำรวจที่เชียงใหม่ตอบว่าแสบตา สถาบันตาแห่งชาติของสหรัฐฯ (NEI) แนะนำให้สวมแว่นกันแดดที่กันรังสี UVA และ UVB ได้ 99–100% แม้ในวันที่มีเมฆ และใช้แว่นนิรภัยหรือแว่นครอบตาในกิจกรรมบางอย่าง หน้ากากหมวกกันน็อกหรือแว่นตาก็ช่วยกันฝุ่นเข้าตาได้ด้วย ถ้าคันตาและตาแดงช่วงฝุ่นเยอะ อ่านต่อได้ที่ช่วงฝุ่น PM2.5 คันตา ตาแดง ควรดูแลอย่างไร?

ออเดอร์เข้าไม่หยุด จะกินข้าวให้ตรงเวลาได้อย่างไร?

ทำงานนาน อาหารก็ไม่หลากหลาย

เราไม่พบงานวิจัยไทยที่วัดมื้ออาหารของไรเดอร์โดยตรง Hu และคณะ ศึกษาผู้ขับรถรับส่งผ่านแอป 668 คนในปักกิ่งปี 2024 พบว่า 77.8% ทำงานเกินสัปดาห์ละ 55 ชั่วโมง และ 28.3% กินอาหารได้ไม่ถึง 5 จาก 9 กลุ่มอาหารในวันหนึ่ง คนที่ทำงานเกิน 55 ชั่วโมงมีโอกาสกินอาหารได้ไม่หลากหลายสูงกว่า (adjusted odds ratio 2.29) นี่เป็นงานวิจัยในจีนและในผู้ขับรถยนต์ แสดงเพียงความสัมพันธ์ แต่ไรเดอร์คงคุ้นกับภาพนี้ วันที่ออเดอร์แน่นแทบไม่เหลือเวลากินข้าวดี ๆ สักมื้อ

วางแผนมื้ออาหารรอบชั่วโมงเร่งด่วน

NHS แนะนำให้กินมื้อหลักและของว่างที่ดีต่อสุขภาพทุก 3–4 ชั่วโมง แทนการกินมื้อใหญ่มื้อเดียวนาน ๆ ครั้ง สำหรับไรเดอร์ ชั่วโมงเร่งด่วนเป็นตัวกำหนดว่ากินได้เมื่อไร

อาหารที่เอามาจากบ้าน

กล่องใต้เบาะและกระเป๋าส่งอาหารร้อนได้มาก CDC ของสหรัฐฯ แนะนำให้เก็บอาหารที่เสียง่ายเข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง หรือภายใน 1 ชั่วโมงถ้าอาหารอยู่ในที่ร้อนเกิน 90°F (ราว 32°C) เช่น ในรถที่จอดกลางแดด อาหารที่ไม่ต้องแช่เย็น เช่น กล้วย และนม UHT ที่ยังไม่เปิด พกง่ายกว่า

การนอนและการพักมีผลต่อความปลอดภัยบนถนนอย่างไร?

นอนน้อยกับอุบัติเหตุ

ในงานวิจัยไรเดอร์ 709 คนที่เชียงใหม่ 18.9% เคยเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนนในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา คนที่นอนน้อยกว่าวันละ 6 ชั่วโมงมีโอกาสเกิดอุบัติเหตุสูงกว่า (adjusted odds ratio 1.68) งานวิจัยนี้แสดงความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็นสาเหตุ แต่ความง่วงบนมอเตอร์ไซค์เป็นเรื่องความปลอดภัย ไม่ใช่แค่ความสบายตัว

กันเวลานอนให้ได้ 7 ชั่วโมง

CDC ของสหรัฐฯ แนะนำให้ผู้ใหญ่นอน 7 ชั่วโมงขึ้นไป เข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิมทุกวัน และเลี่ยงคาเฟอีนช่วงบ่ายหรือเย็น ถ้ารับทั้งงานกลางวันและงานดึก ให้กำหนดช่วงเวลานอนก่อน แล้วปิดรับงานให้ตรงเวลา

พักคอ ไหล่ และหลัง

อาการปวดไหล่และคออยู่ในกลุ่มอาการที่พบบ่อยที่สุดในงานวิจัยที่เชียงใหม่ และอีกเรื่องหนึ่งพบปวดหลังส่วนล่างบ่อยด้วย ระหว่างรอออเดอร์ให้ลงจากรถ ยืดคอและไหล่ และหยุดเต็มวันอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 วัน

ถ้าง่วงจนขี่ไม่ไหว

จอดพักในที่ที่ปลอดภัยก่อน ออเดอร์ที่รับมาไม่คุ้มกับการขี่รถทั้งที่ตาจะปิด

อาการอันตรายมีอะไรบ้าง และเมื่อไรควรขอความช่วยเหลือ?

สัญญาณที่ต้องหยุดและทำให้ร่างกายเย็นลง

NHS ระบุสัญญาณว่าความร้อนเริ่มเล่นงานร่างกาย ได้แก่ อ่อนเพลีย เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ คลื่นไส้หรืออาเจียน เหงื่อออกมาก ผิวซีดและเย็นชื้น เป็นตะคริวที่แขน ขา หรือท้อง ตัวร้อน กระหายน้ำมาก และหงุดหงิด NHS แนะนำให้

1. ไปอยู่ในที่เย็น
2. ถอดเสื้อผ้าที่ไม่จำเป็น เช่น เสื้อแจ็กเก็ต
3. ดื่มน้ำมาก ๆ (หรือเครื่องดื่มเกลือแร่)
4. ทำให้ผิวเย็นลงด้วยน้ำเย็นและพัดลม

ควรเริ่มรู้สึกดีขึ้นภายใน 30 นาที ที่มา: NHS

โทร 1669 ทันทีถ้า

• ตัวร้อนมาก หรือผิวร้อนแต่ไม่มีเหงื่อ
• หัวใจเต้นเร็ว หรือหายใจเร็วหรือหายใจลำบาก
• สับสน หรือชัก
• หมดสติ
• ทำให้ร่างกายเย็นลงแล้ว 30 นาทียังไม่ดีขึ้น

ไปพบแพทย์ถ้า

• ปวดคอ ไหล่ หรือหลังจนทำงานไม่ได้ หรือพักแล้วไม่ดีขึ้น
• ตายังเจ็บอยู่เรื่อย ๆ หรือการมองเห็นเปลี่ยนไป
• เหนื่อยติดต่อกันหลายสัปดาห์ทั้งที่นอนพอ
• ใช้ยาประจำอยู่และไม่แน่ใจว่ายามีผลอย่างไรเมื่ออยู่ในที่ร้อน (อย่าหยุดยาเอง)