รู้มั้ย? อันตรายจากแสงสีฟ้า ก็ทำหน้าเหี่ยว แก่เร็วเกินวัย ไม่รู้ตัว!

แสงสีฟ้าคือส่วนของแสงที่ตามองเห็นซึ่งมีความยาวคลื่นสั้นและพลังงานสูง แหล่งที่ใหญ่ที่สุดคือแสงกลางวัน ส่วนหน้าจอและหลอด LED ให้ปริมาณน้อยกว่ามาก งานวิจัยเรื่องแสงที่ตามองเห็นกับผิวหนังมุ่งไปที่เรื่องเม็ดสีผิว รวมถึงคอลลาเจนและอีลาสติน และแนวทางปฏิบัติที่ได้ก็เป็นแนวทางเดียวกับที่ใช้กับรังสียูวีอยู่แล้ว คือการป้องกันแดดแบบครอบคลุมทุกวันและการดูแลผิวอย่างสม่ำเสมอ

แสงสีฟ้าคืออะไร

แสงสีฟ้าอยู่ในช่วงราว 415 ถึง 455 นาโนเมตรของสเปกตรัมแสงที่ตามองเห็น และรวมกับความยาวคลื่นอื่นเป็นแสงขาวของแสงอาทิตย์ นอกจากนี้ยังมาจากหลอด LED หลอดฟลูออเรสเซนต์ และจอโทรศัพท์ คอมพิวเตอร์ และโทรทัศน์ ความยาวคลื่นที่สั้นทำให้มีพลังงานสูงกว่าแสงที่ตามองเห็นช่วงคลื่นยาว จึงถูกกล่าวถึงควบคู่กับรังสีอัลตราไวโอเลต ผลสำรวจระบุว่าคนไทยใช้เวลากับหน้าจอเฉลี่ยเกินห้าชั่วโมงต่อวัน แม้ปริมาณแสงสีฟ้าที่หน้าจอส่งถึงใบหน้าจะเป็นเพียงเศษเสี้ยวของการอยู่กลางแจ้งไม่กี่นาทีก็ตาม

งานวิจัยศึกษาอะไร

แสงที่ตามองเห็นรวมถึงช่วงคลื่นสีฟ้า มีการศึกษาทั้งในห้องปฏิบัติการและในคนที่แสดงว่ากระตุ้นการสร้างเมลานินในผิว โดยเห็นผลชัดกว่าในผิวเฉดเข้ม เรื่องเม็ดสีและความสม่ำเสมอของสีผิวจึงเป็นผลลัพธ์ที่ถูกศึกษามากที่สุด นักวิจัยยังศึกษาภาวะเครียดออกซิเดชันในเซลล์ผิวหนังชั้นแท้ ซึ่งเป็นที่อยู่ของคอลลาเจนและอีลาสติน โปรตีนโครงสร้างที่ให้ความกระชับและความยืดหยุ่น นอกจากนี้แสงสีฟ้ายังถูกศึกษาแยกต่างหากในเรื่องจังหวะการนอน เนื่องจากแสงในช่วงคลื่นนี้เป็นส่วนหนึ่งของการที่ร่างกายรับสัญญาณกลางวันและกลางคืน

แนวทางปฏิบัติ

• ใช้ครีมกันแดดชนิดปกป้องกว้างทุกวัน สูตรที่มีเม็ดสี (tinted) ซึ่งมีไอออนออกไซด์ ช่วยลดแสงที่ตามองเห็นได้ด้วย
• พักสายตาจากงานหน้าจอระยะใกล้ และมองไกลทุก ๆ ประมาณ 20 นาที
• ลดความสว่างหน้าจอในห้องที่แสงน้อย และใช้โหมดโทนอุ่นหลังพระอาทิตย์ตก
• ลดการใช้หน้าจอก่อนเข้านอนเพื่อรักษาตารางการนอนให้สม่ำเสมอ
• รับประทานอาหารหลากหลาย โดยมีผักและผลไม้เป็นแหล่งของสารต้านอนุมูลอิสระจากอาหาร

คอลลาเจนและอีลาสตินเกี่ยวข้องอย่างไร

คอลลาเจนและอีลาสตินเป็นโปรตีนโครงสร้างหลักสองชนิดของผิวหนังชั้นแท้ คอลลาเจนให้ความแข็งแรงเชิงแรงดึง ส่วนอีลาสตินให้การคืนตัว ทั้งคู่สร้างโดยเซลล์ไฟโบรบลาสต์ และถูกสร้างน้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีคอลลาเจนและอีลาสตินเปปไทด์ให้สารเหล่านี้ในรูปที่ผ่านการไฮโดรไลซ์แล้วและดูดซึมได้ง่ายขึ้น ส่วนวิตามินซีมักถูกใส่ร่วมด้วย เพราะมีส่วนช่วยในการสร้างคอลลาเจนตามปกติเพื่อการทำงานตามปกติของผิวหนัง

หลักฐานในปัจจุบันบอกอะไร

การศึกษาที่ฉายแสงสีฟ้าจาก LED ลงบนผิวในขนาดสูงภายใต้การควบคุม รายงานการเปลี่ยนแปลงของเม็ดสีที่วัดได้ โดยเฉพาะในผิวเฉดเข้ม ขณะที่บทปริทัศน์อย่างเป็นระบบในปี 2022 ที่พิจารณาเฉพาะแสงสีฟ้าจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ได้ข้อสรุปที่ต่างออกไปสำหรับการใช้งานในชีวิตประจำวัน คือที่ระดับความเข้มซึ่งหน้าจอปล่อยออกมา ไม่ถูกจัดว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดความชราของผิวจากแสง ทั้งสองข้อค้นพบนี้ควรถือไว้พร้อมกัน คือช่วงคลื่นนี้มีผลต่อผิวภายใต้เงื่อนไขในห้องปฏิบัติการ และโทรศัพท์ไม่ใช่แหล่งกำเนิดแสงแบบห้องปฏิบัติการ

หน้าจอเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตยุคนี้ และแนวทางที่สมเหตุสมผลก็เป็นเรื่องธรรมดา คือป้องกันแดดทุกวัน พักสายตาเป็นระยะ และรักษาตารางการนอนให้สม่ำเสมอ