LDL ค่อนข้างสูงในผลตรวจ เริ่มดูแลอย่างไร?

LDL ค่อนข้างสูงเป็นผลที่พบได้บ่อย การสำรวจระดับชาติปี 2009 พบ LDL เฉลี่ยของผู้ใหญ่ไทย 128.7 มก./ดล. ขั้นแรกให้แพทย์อ่านผลร่วมกับค่าอื่น อายุ และประวัติครอบครัวของเรา ส่วนในชีวิตประจำวัน MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุปัจจัยที่เกี่ยวกับ LDL ได้แก่ ไขมันอิ่มตัวและคอเลสเตอรอลในอาหาร น้ำหนักตัว การขยับร่างกาย และการสูบบุหรี่ ในวัตถุดิบของอาหารไทย กะทิ หมูสามชั้น และหนังไก่ เป็นตัวอย่างของวัตถุดิบที่มีไขมันอิ่มตัวมาก

"LDL ค่อนข้างสูง" ในผลตรวจหมายความว่าอะไร?

LDL เป็น 1 ใน 4 ค่าที่มักอยู่ในหมวดไขมันในเลือดของผลตรวจสุขภาพ MedlinePlus ระบุว่า LDL บางครั้งเรียกว่าคอเลสเตอรอล "ไม่ดี"

เกณฑ์ที่ MedlinePlus ใช้

หน้าการตรวจระดับคอเลสเตอรอลของ MedlinePlus ใช้ค่าน้อยกว่า 100 มก./ดล. เป็นระดับ LDL ที่ดีสำหรับผู้ใหญ่อายุ 20 ปีขึ้นไป เป็นตัวอย่างของสหรัฐฯ ไม่ใช่เกณฑ์ของไทย ห้องปฏิบัติการอาจพิมพ์ช่วงค่าอ้างอิงของตัวเองไว้ และ MedlinePlus ระบุว่าระดับที่เหมาะกับแต่ละคนขึ้นกับอายุ ประวัติครอบครัว วิถีชีวิต และปัจจัยเสี่ยงอื่น

LDL มักเป็นค่าที่คำนวณ

MedlinePlus อธิบายว่า LDL ที่เขียนว่า calculated เป็นค่าประมาณที่คำนวณจากคอเลสเตอรอลรวม HDL และไตรกลีเซอไรด์ บางแห่งก็วัดโดยตรง ไม่ว่าแบบไหน แพทย์จะอ่าน LDL ร่วมกับค่าอื่น ไม่ได้ดูตัวเดียว

ความหมายของค่าอื่นในผลตรวจ อ่านได้ในอายุ 30 ต้น ๆ ควรใส่ใจค่าไขมันในเลือดหรือยัง?

ผู้ใหญ่ไทยมี LDL ค่อนข้างสูงบ่อยไหม?

พบได้บ่อย การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย (NHES) ตรวจไขมันในเลือดของผู้ใหญ่กลุ่มใหญ่จากทุกภาค

ผลการสำรวจระดับชาติ

ตัวเลขปี 2009 มาจากงานวิจัยของคณะของ Aekplakorn จากโรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล งานเดียวกันพบว่าในคนที่มี LDL สูง มีเพียง 17.8% ที่รู้ตัว นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่การตรวจสุขภาพและการอ่านผลอย่างละเอียดมีประโยชน์

LDL เปลี่ยนตามอายุอย่างไร

ผลวิเคราะห์ปี 2025 ของคณะนักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและโรงพยาบาลรามาธิบดี ดูเฉพาะผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ใช้ยาเรื่องไขมันในเลือดและไม่มีปัญหาหัวใจและหลอดเลือด พบว่าค่ามัธยฐาน LDL สูงที่สุดในผู้ชายอายุ 45 ถึง 49 ปี ที่ 129 มก./ดล. และในผู้หญิงอายุ 55 ถึง 59 ปี ที่ 137 มก./ดล. ผู้วิจัยระบุว่า LDL ของผู้ใหญ่ไทยสูงอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับประชากรอื่น

ข้อจำกัดของตัวเลข

การสำรวจทั้งสองครั้งวัดแต่ละคนเพียงครั้งเดียว และตัวเลขปี 2009 ก็ผ่านมากว่า 15 ปีแล้ว ตัวเลขบอกได้ว่าค่าที่สูงกว่าเกณฑ์ของสหรัฐฯ เล็กน้อยพบบ่อยในผู้ใหญ่ไทย แต่บอกไม่ได้ว่าค่าของเราหมายความว่าอะไร ส่วนนั้นต้องให้แพทย์ที่รู้ประวัติของเราอ่าน

อะไรในชีวิตประจำวันที่มีผลต่อ LDL?

MedlinePlus ระบุหลายอย่างที่มีผลต่อ LDL บางอย่างเป็นเรื่องในชีวิตประจำวัน บางอย่าง เช่น อายุ เพศ และพันธุกรรม ไม่ใช่

ปัจจัยในชีวิตประจำวันที่ MedlinePlus ระบุ

ปัจจัยอื่น

MedlinePlus ระบุว่าคอเลสเตอรอลมักสูงขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น LDL ของผู้หญิงมักสูงขึ้นหลังหมดประจำเดือน และพันธุกรรมกำหนดส่วนหนึ่งว่าร่างกายสร้างคอเลสเตอรอลมากแค่ไหน ยาบางชนิดและภาวะสุขภาพบางอย่างก็มีผลต่อ LDL ได้ แพทย์จึงต้องรู้ว่าเราใช้ยาอะไรอยู่

อาหารไทยอะไรบ้างที่มีไขมันอิ่มตัวสูง?

ในอาหารไทย ไขมันอิ่มตัวมาจากกะทิ เนื้อหมูติดมัน หนังไก่ น้ำมันหมู และน้ำมันทอดบางชนิดเป็นหลัก ตัวเลขด้านล่างเป็นค่าต่อ 100 กรัม จากฐานข้อมูลอาหารของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA FoodData Central)

ไขมันอิ่มตัวในวัตถุดิบที่ใช้บ่อยในอาหารไทย

ปริมาณในอาหารที่ปรุงแล้วขึ้นกับสูตรและขนาดที่กิน ตัวอย่างเมนูที่ใช้วัตถุดิบเหล่านี้หลายอย่างหรือในปริมาณมาก เช่น หมูกรอบ หมูสามชั้นทอด หนังไก่ทอด และแกงกะทิอย่างแกงเขียวหวาน มัสมั่น และฉู่ฉี่

พนักงานออฟฟิศไทยได้พลังงานจากไขมันมากแค่ไหน

งานวิจัยปี 2014 ของคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล สำรวจพนักงานออฟฟิศอายุ 20 ถึง 50 ปีในกรุงเทพฯ 215 คน พบว่าผู้ชายได้พลังงานจากไขมันราว 29.6% และผู้หญิงราว 28.6% ตัวเลขมาจากการจดบันทึกอาหารด้วยตัวเองในกลุ่มตัวอย่างขนาดเล็กในเมือง จึงไม่ได้แทนคนทั้งประเทศ

เรื่องชนิดของไขมันในน้ำมันทำอาหาร อ่านได้ในน้ำมันทำอาหารต่างกันอย่างไร มีไขมันแบบไหน?

ค่าอ้างอิงต่อวัน

ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (Thai RDIs) ของไขมันอิ่มตัวคือ 20 กรัมต่อวัน คิดจากเพดานไม่เกิน 10% ของพลังงานในอาหาร 2,000 กิโลแคลอรี จึงเป็นเพดาน ไม่ใช่ปริมาณที่ต้องกินให้ถึง ส่วน Thai RDIs ของคอเลสเตอรอลคือ 300 มิลลิกรัม แนวทางของสหราชอาณาจักรที่ NHS อ้างถึงระบุว่าผู้ชายโดยเฉลี่ยไม่ควรกินไขมันอิ่มตัวเกินวันละ 30 กรัม และผู้หญิงโดยเฉลี่ยไม่เกินวันละ 20 กรัม

มื้ออาหารไทยจะมีไขมันอิ่มตัวน้อยลงได้อย่างไร?

ไม่จำเป็นต้องงดเมนูที่ชอบ ถ้าอยากให้ไขมันอิ่มตัวที่ได้รับในแต่ละวันน้อยลง ลองกินเมนูที่มีไขมันอิ่มตัวมากให้น้อยครั้งลง และสลับเป็นเมนูอื่นในบางวัน

เมนูที่ลองสลับได้

สิ่งที่ NHS แนะนำ

NHS แนะนำให้ใช้การย่างแทนการทอด และเลือกเนื้อส่วนที่ไม่ติดมัน สำหรับอาหารไทย NHS แนะนำให้ลองเมนูผัดหรือนึ่งที่ใส่ไก่ ปลา หรือผัก และระวังแกงที่ใส่กะทิ NHS ยังอธิบายว่าบนฉลากอาหารของสหราชอาณาจักร ไขมันอิ่มตัวมากกว่า 5 กรัมต่อ 100 กรัมถือว่าสูง และ 1.5 กรัมหรือน้อยกว่าถือว่าต่ำ

แนวทางทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ทุกคนมีอะไรบ้าง?

แนวทางด้านล่างเป็นคำแนะนำทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ทุกคน ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะเรื่อง LDL

กิจกรรมทางกาย

องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ผู้ใหญ่มีกิจกรรมทางกายระดับปานกลางสัปดาห์ละ 150 ถึง 300 นาที เช่น เดินเร็ว หรือระดับหนัก 75 ถึง 150 นาที ร่วมกับการออกกำลังกล้ามเนื้ออย่างน้อย 2 วันต่อสัปดาห์ และลดเวลานั่ง

น้ำหนักและบุหรี่

ถ้าน้ำหนักขึ้นมาในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หรือสูบบุหรี่ ให้บอกแพทย์ตอนฟังผล

ไปพบแพทย์ควรบอกและถามอะไรบ้าง?

แพทย์จะอ่านผล LDL ได้ตรงที่สุดเมื่อรู้ภาพรวมของเรา ไม่ได้ดูจากตัวเลขตัวเดียว

สิ่งที่ควรนำไป

• ผลครั้งนี้และผลครั้งก่อนถ้ามี
• ประวัติครอบครัว เช่น คนในครอบครัวเคยมีปัญหาเรื่องหัวใจหรือหลอดเลือดหรือไม่
• การกิน การดื่ม การขยับร่างกาย และการสูบบุหรี่ใน 1 สัปดาห์ปกติ
• ยาที่ใช้อยู่เป็นประจำ

คำถามที่ควรถาม

• LDL ของเราหมายความว่าอะไรเมื่อดูคู่กับค่าอื่น
• ในชีวิตประจำวันควรสังเกตอะไร
• ควรตรวจซ้ำเมื่อไร

อย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนยาเอง ถ้าใช้ยาประจำอยู่ ให้ถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนปรับอะไรมาก ๆ